Ngày 19/2, lực lượng lục quân của Vệ binh cách mạng Iran đã bắt đầu tiến hành cuộc tập trận ở tỉnh Yazd, miền trung nước này. Cuộc diễn tập nhằm tăng cường năng lực quân sự của Iran trong việc đối phó với các cuộc tấn công quân sự có thể xảy ra, đồng thời tăng khả năng phòng thủ bằng các chiến thuật hiện đại và kiểm tra các trang thiết bị quân sự nội địa.
Đây là cuộc tập trận thứ 3 liên tiếp của Vệ binh Cách mạng. Đầu tháng 2, lực lượng này đã tham gia vào cuộc diễn tập ở miên Nam Iran, sau một cuộc tập trận khác ở miền Đông vào tháng trước.
Cuộc tập trận diễn ra sau 1 tuần đầy căng thẳng trong quan hệ giữa Iran và các nước phương Tây.
Trong bối cảnh căng thẳng và những lời đe dọa liên tiếp được đưa ra, mỗi biến động quân sự của Iran hay các nước Mỹ, Anh và Israel đều được quan tâm sát sao.
Tuần trước, bất chấp cảnh báo từ Iran rằng Mỹ không được đưa tàu sân bay qua eo biển Hormuz vào vịnh Ba Tư, hàng không mẫu hạm USS Abrahma Lincoln cùng hạm đội hộ tống đã vượt qua tuyến đường biển chiến lược này. Có lúc tàu Mỹ và tàu Iran chỉ cách nhau 3 km.
Trong một diễn biến khác, ngày 19/2 Bộ Dầu mỏ Iran cũng thông báo nước này đã quyết định ngừng xuất khẩu dầu sang Anh và Pháp, đồng thời gửi thư tới các nhà máy lọc dầu tại châu Âu yêu cầu ký hợp đồng dài hạn, nếu không sẽ ngừng cung cấp dầu thô. Đây được xem là biện pháp Iran trả đũa các lệnh trừng phạt mà châu Âu áp đặt với ngành kinh tế xương sống của mình.
Tuy nhiên, quyết định của Iran khó gây được tác động lớn đối với Anh và Pháp, bởi tháng trước 2 nước này đã giảm tỷ lệ dầu mỏ nhập khẩu từ Iran xuống mức dưới 3% tổng nhu cầu tiêu thụ hàng ngày.
Liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran, cũng trong ngày 19/2, Ngoại trưởng Iran Ali Akbar Salehi tuyên bố Iran muốn đàm phán càng sớm càng tốt với các cường quốc và đang đợi các nước này đề xuất thời gian cũng như địa điểm tiến hành đàm phán.
Mỹ và EU xem đây là sự phản hồi của Iran đối với lá thư của bà Ashton, Đại diện cấp cao phụ trách chính sách an ninh và đối ngoại của EU gửi cho Iran hồi tháng 10/2011, trong đó nêu rõ việc nối lại các cuộc đàm phán giữa Iran và nhóm P5+1 (gồm 5 Ủy viên thường trực Hội đồng Bảo an LHQ và Đức) phải bắt đầu bằng việc thảo luận chương trình hạt nhân của Iran và với điều kiện nước này không đưa ra điều kiện tiên quyết nào. Các cuộc đàm phán giữa nhóm P5+1 và Iran đã bị đổ vỡ từ tháng 1/2011.
Trong diễn biến mới nhất, tối 19/2, phái đoàn 5 thanh sát viên cấp cao của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) đã tới Iran nhằm hạ nhiệt căng thẳng gia tăng xung quanh các hoạt động hạt nhân gây tranh cãi của nước này.
Theo kế hoạch, phái đoàn IAEA sẽ ở lại Iran trong ngày 20-21/2 để thảo luận với các quan chức nước chủ nhà về một số vấn đề còn tồn đọng từ chuyến thăm cuối tháng trước, đồng thời đặt nền móng cho việc nối lại các cuộc đàm phán giữa Iran với Nhóm P5+1 sau hơn 1 năm ngưng trệ. Trong chuyến thăm trước diễn ra từ ngày 29-31/1, hai bên chưa đạt được bước tiến cụ thể do các thanh sát viên IAEA vẫn chưa được gặp các nhà khoa học hạt nhân hàng đầu của Iran và cũng như chưa được tiếp cận với các cơ sở hạt nhân của nước này.
Về sự căng thẳng giữa Iran và phương Tây, Ngoại trưởng Anh William Hague nhận định sẽ là thiếu sáng suốt nếu Israel tấn công Iran vì chương trình hạt nhân gây tranh cãi của nước này. Do đó, Israel, cũng như bất kỳ nước nào trên thế giới này, nên tạo cơ hội thực sự cho đường hướng đã thông qua, đó là các lệnh trừng phạt kinh tế cứng rắn và tăng cường sức ép ngoại giao, đồng thời tỏ rõ tinh thần sẵn sàng đàm phán với Iran.
Nguyễn Vũ (tổng hợp)