Tờ “Thời báo Hoàn Cầu” mới đây có bài cho biết, tình hình căng thẳng tại Trung Đông khiến Trung Quốc lo ngại giá dầu thế giới sẽ tăng cao và khủng hoảng dầu mỏ có thể bùng phát nếu chiến tranh Mỹ-Iran nổ ra. Trong khi đó, dự trữ dầu mỏ của Mỹ có thể đáp ứng nhu cầu trong 200 ngày, thậm chí nhiều hơn thế, trong khi dự trữ dầu của Trung Quốc chỉ đủ đáp ứng cho 30 ngày.
Chuyên gia Lâm Bá Cường, Chủ nhiệm Trung tâm Nghiên cứu kinh tế năng lượng, Trường Đại học Hạ Môn cho biết Trung Quốc đã khởi động chương trình dự trữ dầu mỏ chiến lược và tiến độ được triển khai rất nhanh.
Ước tính, dự trữ dầu mỏ chiến lược của Trung Quốc hiện đạt trên 50 ngày. Hiện nay, công trình dự trữ dầu mỏ chiến lược giai đoạn 2 đang được xây dựng cũng đã bắt đầu tiếp nhận dầu. Sau khi công trình này hoàn tất, dự trữ dầu mỏ chiến lược của Trung Quốc có thể sẽ đạt trên 60 ngày.
Được biết, ngày 18/12/2007, Trung tâm Dự trữ dầu mỏ quốc gia Trung Quốc được thành lập và chia thành 3 giai đoạn xây dựng trong thời gian 15 năm. Hiện công trình dự trữ dầu mỏ chiến lược giai đoạn thứ nhất đã hoàn thành, giai đoạn hai dự kiến sẽ hoàn thành trong năm 2012, công trình giai đoạn 3 đang trong quá trình quy hoạch, theo kế hoạch sẽ hoàn thành vào năm 2020 và khi đó dự trữ dầu mỏ chiến lược của Trung Quốc sẽ đạt 90 ngày.
Căn cứ yêu cầu của Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA), các nước thành viên ít nhất cũng phải có khả năng dự trữ dầu mỏ trong 60 ngày, chủ yếu là dự trữ dầu thô. Sau cuộc khủng hoảng dầu mỏ lần thứ 2 trong thập niên 80 của thế kỷ 20, yêu cầu dự trữ dầu mỏ tiếp tục tăng lên 90 ngày.
Thời gian dự trữ 90 ngày do IEA quy định là có căn cứ khoa học. Cho dù có chiến tranh ảnh hưởng tới cung ứng dầu mỏ, nhưng thời gian và tiến trình của chiến tranh hiện đại hoá đều có tính kiểm soát. Vì vậy, dự trữ dầu mỏ chiến lược 90 ngày có thể chống đỡ trong vòng hơn nửa năm, đến khi đó sản xuất dầu mỏ quốc tế đã có thể khôi phục bình thường trở lại.
Hiện sự phụ thuộc vào nguồn dầu mỏ bên ngoài của Trung Quốc lên tới 55%, tình hình Trung Đông ngày càng căng thẳng không tránh khỏi ảnh hưởng tới giá dầu và hoạt động nhập khẩu dầu mỏ của Trung Quốc.
Trước tình hình này, Trung Quốc chỉ có thể nhanh chóng xây dựng hệ thống nhập khẩu dầu mỏ đa nguyên hoá, giảm phụ thuộc nhập khẩu dầu từ Trung Đông, tăng cường nhập khẩu từ các nước khác, trong đó có Nga. Vài năm trở lại đây, Trung Quốc cũng có nhiều nỗ lực, nhưng không gian lựa chọn không nhiều, trong khi tìm kiếm đa dạng hoá nguồn nhập khẩu dầu mỏ cũng hết sức khó khăn. Thời gian gần đây, sản lượng khai thác dầu mỏ của Trung Quốc chỉ duy trì ở mức 200 triệu tấn/năm, số còn lại phụ thuộc vào nhập khẩu.
Kim Chung